Bản địa, nhưng thống nhất: Xmind nghĩ về thiết kế đa nền tảng như thế nào

Nếu bạn dùng Xmind trên nhiều hơn một thiết bị, hẳn bạn đã cảm nhận được điều gì đó—một chút ma sát khi chuyển đổi nền tảng. Các nút trông hơi khác. Một thao tác không diễn ra như mong đợi. Không có gì hỏng cả, nhưng vẫn có cảm giác nó chưa thật sự được tạo ra cho nơi này.

Chúng tôi cũng cảm nhận điều đó. Và chúng tôi đã dành rất nhiều thời gian để khắc phục nó một cách đúng đắn.

Vấn đề của hầu hết ứng dụng đa nền tảng

Đây là cách làm thường thấy: xây dựng một giao diện, triển khai ở mọi nơi. Cách này rẻ hơn, nhanh hơn và giữ mọi thứ nhất quán. Phần lớn ứng dụng đều làm vậy—và thành thật mà nói, đa số người dùng chấp nhận.

Kết quả là một ứng dụng chạy được trên mọi nền tảng nhưng lại không thực sự tự nhiên trên nền tảng nào:

• Người dùng Mac nhận ra nó không giống các ứng dụng Mac khác.

• Người dùng Android nhận ra đây rõ ràng là bản chuyển từ iOS.

• Không ai phàn nàn to tiếng, nhưng sự ma sát âm thầm tích tụ.

Phương án thay thế—thiết kế riêng cho từng nền tảng—nghe có vẻ đúng nhưng hầu như không bao giờ xảy ra. Nó quá tốn kém, mất quá nhiều thời gian, và các nhóm phải duy trì bốn thiết kế khác nhau cuối cùng cũng kiệt sức rồi lại hội tụ về một hướng.

Chúng tôi không hài lòng với cả hai lựa chọn. Vì vậy, chúng tôi tìm một cách nghĩ khác về vấn đề này.

Cùng một ứng dụng, khác trang phục

Hãy nghĩ về cách một người ăn mặc. Bộ suit trong buổi họp trang trọng, trang phục thoải mái cuối tuần, đồ tập vào sáng thứ Bảy. Ba diện mạo khác nhau—nhưng bạn vẫn nhận ra họ ngay lập tức mỗi lần. Bởi bản sắc của họ không nằm ở quần áo. Nó nằm ở cách họ xuất hiện, cách họ nói chuyện, cách họ đối xử với người khác.

Xmind cũng vậy. Không phải mọi thứ đều nên nhất quán trên các nền tảng—nhưng những điều đúng đắn thì luôn nhất quán.

Điều thay đổi: bề ngoài

Hình dạng nút, chất liệu, hiệu ứng chuyển động, thậm chí cả giọng văn nội dung—tất cả đều tuân theo hoàn toàn các quy ước riêng của từng nền tảng.

Nghe có vẻ tốn nhiều công sức hơn vì đúng là vậy. Nhưng đó là cách duy nhất để Xmind tạo cảm giác thuộc về từng nền tảng, thay vì chỉ đơn thuần chạy trên đó.

Điều giữ nguyên: cấu trúc

Công cụ nằm ở đâu, tính năng được sắp xếp thế nào, cách bạn điều hướng giữa các sơ đồ—tất cả đều giữ nguyên, ở mọi nơi.

Thanh điều hướng ở trên cùng. Canvas ở giữa. Bảng thuộc tính ở bên cạnh trên máy tính để bàn, trượt lên từ dưới cùng trên di động. Các thẻ Sơ đồ ở phía dưới.

Chuyển từ Mac sang iPad và bạn không cần học lại điều gì. Ứng dụng trông khác, nhưng vận hành như Xmind mà bạn đã biết. Sự nhất quán đó—vô hình khi nó hoạt động tốt—chính là điều cho phép bề ngoài thay đổi tự do mà người dùng không bao giờ cảm thấy lạc lõng.

Điều không bao giờ thay đổi: lõi

Bên dưới mọi thứ, có vài điều vẫn cố định bất kể nền tảng hay ngôn ngữ thiết kế mới nào mà Apple hoặc Google nghĩ ra tiếp theo:

• Canvas luôn là nhân vật chính. UI lùi lại phía sau.

• Các tính năng phức tạp luôn sẵn sàng khi bạn cần và không gây vướng khi bạn không cần.

• Hoàn tác là không giới hạn—công việc sáng tạo cần sự tự do thử nghiệm mà không phải lo làm hỏng mọi thứ.

• Nhanh luôn thắng đẹp, mọi lúc. Không hiệu ứng hay chi tiết thị giác nào đáng để khiến ứng dụng chậm hơn.

Đây không phải là quyết định thiết kế. Chúng gần với những lời cam kết hơn.

Lý do chúng tôi có thể duy trì tất cả

Sau khi đọc tất cả điều này, một câu hỏi hợp lý là: bốn nền tảng, bốn ngôn ngữ hình ảnh, quy ước khác nhau ở khắp nơi—làm sao bạn thực sự quản lý được mà không để mọi thứ đổ vỡ?

Hai năm trước, chúng tôi đã đưa ra một quyết định lúc đó tưởng như không quá khẩn cấp: xây dựng một hệ thống thiết kế đúng nghĩa cho Xmind.

Vấn đề cốt lõi mà nó giải quyết thì dễ giải thích nhưng lại rất khó thực hiện: hấp thụ mọi khác biệt của từng nền tảng ở một nơi, để phần còn lại của sản phẩm không phải bận tâm. Cùng một nút chỉ tồn tại một lần trong hệ thống của chúng tôi. Trên macOS, nó trở thành nút hình viên thuốc. Trên Windows, nó trở thành hình chữ nhật bo góc. Một thay đổi, áp dụng ở mọi nơi—không phải lục tìm trong các tệp, không phải sửa cùng một thứ bốn lần, không phải dần dần lệch pha với nhau.

Nếu không có nền tảng đó, không điều nào chúng tôi vừa mô tả có thể bền vững. Mỗi bản cập nhật đều trở thành một cuộc thương lượng xem nền tảng nào sẽ nhận bản sửa trong sprint này. Mỗi tính năng mới lại sinh ra bốn phiên bản hơi khác nhau, rồi dần dần không còn cảm giác là cùng một sản phẩm nữa. Cuối cùng, mọi người lặng lẽ đồng ý rằng việc theo kịp là quá tốn kém—và toàn bộ hệ thống lại quay về một giao diện duy nhất triển khai ở mọi nơi.

Hệ thống thiết kế chính là thứ khiến việc làm đúng không chỉ khả thi, mà còn có thể lặp lại.

Bạn sẽ không bao giờ nhận ra nó một cách trực tiếp. Đó chính là mục đích.

Kết luận

Một phiên bản Xmind mới đang đến.

Nó trông đẹp hơn. Nhưng cách nói đúng hơn là: đó là kết quả của hai năm làm việc vốn không phải lúc nào cũng dễ thấy từ bên ngoài—học đúng cách từng nền tảng, xây nền tảng để duy trì nó, và kiên định với quan điểm rằng bạn không nên phải thỏa hiệp chỉ vì dùng nhiều hơn một thiết bị.

Chúng tôi dùng Xmind mỗi ngày, trên nhiều thiết bị khác nhau. Chúng tôi không chịu nổi những trải nghiệm chỉ ở mức “tạm được.” Vì vậy, chúng tôi cũng không muốn bạn phải chấp nhận như thế.