Một chuyên viên tiếp thị chuyên nghiệp tìm kiếm sự rõ ràng trong việc sáng tạo ý tưởng trên mạng xã hội
Công việc của Belva Anandya Inazya với vai trò chuyên gia mạng xã hội và key opinion leader hiếm khi bắt đầu bằng việc đăng nội dung. Nó bắt đầu sớm hơn nhiều, khi mọi thứ vẫn còn trừu tượng. Thương hiệu thường tìm đến cô với một mục tiêu tổng quát: tăng nhận diện, định vị lại hình ảnh, hoặc ra mắt điều gì đó mới. Từ đó, cô cần chuyển hướng đó thành các trụ cột nội dung, ý tưởng cụ thể, định dạng, caption và cuối cùng là triển khai trên các nền tảng.
Đây là giai đoạn diễn ra phần lớn quá trình suy nghĩ, và cũng là lúc mọi thứ dễ trở nên mơ hồ.
Khi việc lên ý tưởng trở nên khó kiểm soát
Công việc mạng xã hội thường trông có vẻ đơn giản bên ngoài, nhưng quá trình tư duy phía sau lại rất rời rạc. Trước khi dùng Xmind, các ý tưởng của Belva nằm rải rác ở nhiều nơi. Có ý tưởng ở ứng dụng ghi chú, có ý tưởng trong các tài liệu hay bảng tính ngẫu nhiên, và đôi khi là trong những tin nhắn WhatsApp cô tự gửi cho mình giữa ngày.
Điều khiến giai đoạn này khó khăn:
Ý tưởng được ghi lại ở nhiều công cụ và nơi khác nhau
Nhiều thương hiệu đòi hỏi phải liên tục đổi giọng điệu, đối tượng và mục tiêu
Các định dạng tuyến tính khiến khó thấy mối liên hệ giữa các ý tưởng
Xử lý nhiều thương hiệu khiến sự rời rạc này càng khó bỏ qua. Mỗi thương hiệu có giọng điệu, đối tượng và mục tiêu riêng. Khi Belva cố lên ý tưởng bằng các định dạng tuyến tính như danh sách hay tài liệu, cô thường thấy bị kẹt. Rất khó để nhìn ra bức tranh tổng thể. Có lúc cô dành quá nhiều thời gian để tinh chỉnh một ý tưởng. Có lúc khác, cô lại nhảy giữa các ý mà không có cấu trúc rõ ràng.
Một thách thức khác là sự đồng bộ. Trong các buổi thuyết trình hoặc thảo luận nội bộ, đồng đội hoặc khách hàng thường hỏi vì sao một ý tưởng nội dung lại tồn tại và nó liên kết thế nào với chiến lược thương hiệu. Lý do đó có logic trong đầu cô, nhưng trên giấy lại không thể hiện rõ. Việc dẫn người khác đi qua mạch suy nghĩ ấy tốn thời gian và khiến việc lên ý tưởng trở nên căng thẳng hơn là sáng tạo.
Thay đổi điểm khởi đầu
Điều thay đổi trong cách Belva tiếp cận việc lên ý tưởng:
Cô không còn bắt đầu bằng danh sách hay tài liệu
Cô bắt đầu từ chính thương hiệu rồi phát triển ra ngoài
Ý tưởng được phép còn ngổn ngang trước khi được tinh chỉnh
Belva bắt đầu dùng Xmind khi nhận ra cách cô suy nghĩ không đi theo đường thẳng. Ý tưởng hình thành theo nhánh, không phải theo danh sách.
Thay vì bắt đầu bằng một tài liệu, cô bắt đầu từ một điểm trung tâm—chính thương hiệu. Làm việc trong ngành hospitality, cô cần xem xét nhiều góc nhìn cùng lúc. Từ trung tâm đó, cô phát triển các trụ cột nội dung như chủ nhà hoặc chủ khách sạn, khách, khu vực lân cận và kiến thức sản phẩm. Mỗi trụ cột sau đó có thể mở rộng thành ý tưởng nội dung, định dạng, hook và ghi chú triển khai.
Sơ đồ này cho thấy Belva cấu trúc các trụ cột nội dung và khám phá ý tưởng từ nhiều góc nhìn thương hiệu khác nhau：
Theo thời gian, đây trở thành điểm khởi đầu tự nhiên của cô. Trước khi lập kế hoạch biên tập, trước khi viết caption, trước khi mở Canva và trước khi lên lịch đăng bài, cô sẽ mở Xmind. Nó trở thành nơi ý tưởng có thể tồn tại ở dạng ban đầu, chưa có cấu trúc, rồi dần dần định hình.
Cách tiếp cận này cũng hỗ trợ các cuộc thảo luận rộng hơn. Khi brainstorm chiến dịch hoặc xử lý ý tưởng go-to-market, Belva luôn sơ đồ hóa mọi thứ trước thay vì ép suy nghĩ ban đầu vào slide. Trong một trường hợp, điều này rất hữu ích khi ra mắt dịch vụ cao cấp, nơi việc làm rõ đề xuất giá trị là cần thiết để tinh chỉnh tính năng dịch vụ và định vị.
Sơ đồ này thể hiện cách giá trị của dịch vụ phức tạp được phân tách trong quá trình lập kế hoạch chiến dịch và go-to-market：
Sự rõ ràng đã thay đổi cách Belva hợp tác như thế nào
Khi ý tưởng trở nên rõ ràng và kết nối với nhau, giai đoạn lên ý tưởng cũng khác đi. Belva không còn thấy choáng ngợp khi bắt đầu dự án mới, kể cả khi thương hiệu phức tạp hoặc thời gian gấp.
Theo thời gian, sự khác biệt trở nên rõ ràng:
Bắt đầu dự án mới không còn quá áp lực, ngay cả khi thời gian rất gấp
Ý tưởng có thể được xem lại và điều chỉnh thay vì làm lại từ đầu
Các cuộc trao đổi chuyển từ giải thích từng ý tưởng sang bàn về định hướng tổng thể
Ý tưởng không còn chỉ nằm trong đầu cô. Một khi được sơ đồ hóa, chúng dễ xem lại, điều chỉnh và phát triển tiếp hơn. Nhờ đó, cô không cần suy nghĩ lại từ đầu mỗi khi có chỉnh sửa hay yêu cầu nội dung mới.
Các cuộc trao đổi cũng tốt hơn. Thay vì giải thích từng ý tưởng riêng lẻ, Belva có thể cho thấy mỗi nội dung nằm trong một cấu trúc lớn hơn như thế nào. Điều này giúp các cuộc thảo luận với đồng đội và khách hàng diễn ra trôi chảy hơn và củng cố niềm tin vào đề xuất của cô.
Quan trọng nhất, việc lên ý tưởng lại trở nên thú vị. Thay vì bị áp lực phải có ngay ý tưởng hoàn hảo, cô có thể khám phá, mở rộng nhánh và tinh chỉnh theo cách phù hợp với tư duy tự nhiên của mình.
Khám phá thêm các mẫu dành cho nhà tiếp thị
Lưới bối cảnh cạnh tranh
Sơ đồ hành trình khách hàng SaaS
Lịch marketing
